FINDIĞIN BİLEŞİMİ VE İNSAN SAĞLIĞINA YARARLARI

 

Yağ (oleik asit çoğunlukta olmak üzere), protein, karbonhidrat, vitaminler (vitamin E),  mineraller, diyabetik lifler, fitosterol (beta-sitosterol) ve anitoksidant fenoliklerin özel bileşimleri nedeniyle insan beslenmesi ve sağlığı açısından fındık, kuruyemiş çeşitleri arasında önemli bir rol oynamaktadır. Fındığın besleyici ve duyumsal özellikleri, onu gıda ürünleri için benzersiz ve ideal bir malzeme haline getirmektedir.

 

60,5 % oranında yağ içerdikleri için fındıklar iyi birer enerji kaynaklarıdır.Birçok araştırmacı,fındık tüketiminin insan beslenmesi üzerine olumlu etkileri olduğunu söylemiştir. Bu etkiler, tekli ve çoklu doymamış yağ asidi (82,8 % oleik ve 8,9 % linoleik) bakımından zengin olan fındık lipitlerinin yağlı asit profiliyle ilgili olabilir. Araştırmalar göstermiştir ki doymuş yağ oranının düşük ve tekli doymamış yağ oranının (MUFA) yüksek olduğu beslenme çeşitleri kan lipiti düzeyinin kontrolünde etkili olmaktadır; benzer bir sonuç, koroner kalp rahatsızlığı (CHD) riskinde de olumlu bir etken olabilir. Ayrıca,tekli doymamış (fındık yağında yüksek oranda bulunan) yağ oranıyla zenginleştirilmiş beslenme çeşitleri CHD vakalarının azlığı, tansiyon düşüklüğü,toplam kolesterol dengesinde düşüklük, lipoprotein  yoğunluğunun (LDL) azaltımı veya tersinin çoğaltımı ve kan trigliserin düşmesi gibi insanlarda benzer, olumlu etkiler oluşturur.

 

E vitamini açısından, bitkisel yağlardan sonra fındık en iyi ikinci kaynaktır. E vitamini  çözülebilir bir lipit fenolik antioksidanttır. Fenoliklerin antioksidant aktiviteleri, hidrojen  atomlarını bağımsız köklere dönüştürme özelliğinden kaynaklanır. Bu bileşimler bağımsız kökler oluşturabileceği için, diyabetik hastalarda da kanser ve atherosclerosis önlemede potansiyelleri olduğuna inanılmaktadır. E vitamininin antioksidant görevi ve koroner kalp rahatsızlığı ve kanserle olan ilişkisinden dolayı, fındık ve fındık  ürünlerini de içeren doğal gıda maddelerine tüketici ve sanayi tarafından olan ilgi artmaktadır. Her gün sadece 25-30 gr fındık yemek, günlük E vitamini ihtiyacının 100 %’ ünü karşılamaktadır.

 

Son zamanlarda, fındıkta bol miktarda bulunan beta-sitosterolün sağlık  açısından incelemesi yapıldığında, kolesterolü düşürdüğü ve kanser (colon,prostat,göğüs) gibi pek çok hastalığı önlediği gözlemlenmiştir. Bu, tümör büyümesini engelleme ve apoptosis uyarımını da içermektedir.

 

Ayrıca, kalsiyum, magnezyum, fosfor ve potasyum başta olmak üzere fındıklar iyi birer mineral kaynağıdır. Tansiyonun dengelenmesinin yanı sıra, sodyum bakımından düşük fakat mineraller bakımından oldukça cömert olan fındığın kemik gelişimi ve sağlığı açısından da önemi büyüktür. Bu minerallerin sağlık açısından olumlu etkileri iyi bilinmektedir. Ayrıca tüm gerekli amino asitleri ve en gerekli mineralleri de içermektedir. Fındık,Cystine ve methionine bakımından düşük olan baklagil kökenli gıdalarla birlikte protein kaynağı bileşimi olarak kullanılabilmektedir.

 

Daha önce de belirtildiği üzere, doğal antioksidantlar bakımından fındık iyi bir kaynaktır.  Bu, fındığın nutraceutical potansiyeli ve bileşimlerinin diğer gıda ve özel uygulamalarına işaret etmektedir. Sonuç olarak, fındık, günlük dengeli beslenmede hayati bir besin ve katkı maddesidir ve kalp sağlığı için de en iyi nutraceuticals kaynağıdır. Günlük bir avuç fındık yemek,  sizi yukarıda bahsi geçen birçok hastalıktan koruyabilir.

 

Fındık Tanıtım Grubu tarafından, Lincoln Üniversitesi (İngiltere), Newfoundland Memorial üniversitesi (Kanada), Alberta Üniversitesi (Kanada), Tokyo Fisheries Üniversitesi (Japonya) ve Florida Üniversitesinde (ABD) yaptırılan araştırmalar sonuçlanmış olup, sözkonusu araştırma sonuçları tabloda yer almakta, diğer taraftan fındığın besin öğeleri açısından önemli kalp-damar hastalıklarına yol açan kolesterol ve serum lipitleri üzerine etkisine yönelik çalışmalar Hacettepe Üniversitesi’ nde (Türkiye) devam etmektedir. Türk fındığının bileşimi ilişik bulunmaktadır.