Türkiye’de Fındık ve Fındık Yağı

Betulacea familyasına mensup olan fındık, yurdumuzun çeşitli bölgelerinde yetişmekle beraber, yoğun olarak Kuzey Anadolu sıra dağlarının Karadeniz’e bakan yamaçlarında yetiştirilmektedir. Ülkemizdeki kültür fındıkları 5-6 m boylanabilir ve Corylus Avellana ile Corylus Maxima türlerinin melezleridir. Türk fındığı, kalite olarak Giresun ve Levant olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Giresun kalite fındık, tadı ve içerdiği yağ oranı ile yeryüzünün en üstün özellikli fındığıdır. Giresun ile Trabzon’un Beşikdüzü, Vakfıkebir, Çarşıbaşı ve Akçaabat ilçelerinde yetişir. Levant kalite fındık, daha az yağ içerir. Trabzon ve bir bölümü ile Ordu, Samsun, Bolu, Sakarya, Zonguldak ve Bartın illerinde yetişir.

Ülkemizde yetiştirilen başlıca fındık çeşitleri aşağıda yer almaktadır ;

• Kabuklu Tombul Fındıklar: Tombul, Palaz, Mincane, Gök, Kalınkara, Kan, Cavcava ve Delisava (Çakıldak)
• Kabuklu Sivri Fındıklar: Sivri, İncekara, Kuş.
• Diğer Kabuklu Fındıklar: Badem, Foşa, Kargalak, Ordu İkizi.

Karadeniz bölgesinde fındık yetiştiriciliği halkın önemli gelir kaynağını oluşturmaktadır. Fındık ihracatı ülkemiz açısından da önemli bir ekonomik girdi sağlamaktadır. Türkiye, yıllık dünya üretiminin yaklaşık %65-75′ini gerçekleştirmektedir. Türkiye’nin 2001 ve 2002 yılına ait fındık ihracatı ülkeler bazında aşağıdaki tabloda görülmektedir.

	2002 ÜRÜNÜ	2001 ÜRÜNÜ	TOPLAM
	(Ton/İç)	(Ton/İç)	(Ton/İç)
AB ÜLKELERİ	41.035,80	1.243,40	42.279,20
AB DIŞINDAKİ AVRUPA ÜLK.	3.347,20	297,7	3.644,90
DENİZAŞIRI ÜLKELER	2.892,70	82,9	2.975,60
DİĞER ÜLKELER	1.516,40	79,5	1.595,90
TOPLAM	48.792,10	1.703,50	50.495,60

Ülkemizde gıda sanayiinin gelişmesiyle birlikte fındığın kullanım alanı da oldukça genişlemiştir. Fındık; çikolata, bisküvi, şekerleme, tatlı pasta, dondurma imalatında kullanılmaktadır. Ayrıca fındığın çerez olarak kullanımı da yaygındır. Fındık meyvesinin bileşiminde ; %60-70 yağ, %20 karbonhidrat, %15 protein, %5 su bulunmaktadır. Yüksek yağ içeriği nedeniyle fındık, yağ üretiminde de kullanılmaya başlanmıştır. Yüksek yağ içeriği yanında fındık; mineral ve vitaminler açısından da önemli bir kaynaktır. Fındıktaki vitaminlerin (mg/100gr);0.33 B1 Vitamini, 0.12 B2 vitamini,1.75 Niacin, 0.24 B6 Vitamini, 31.4 E vitamini, fındıktaki minerallerin ise (mg/100gr):5.8 Demir, 160.0 Kalsiyum, 2.2 Çinko, 655.3 Potasyum, 2.1 Sodyum, 161.2 Magnezyum, 1.3 Bakır, 5.1 Mangenez. olduğu saptanmıştır.

	Fındık yağının bazı özellikleri aşağıda yer almaktadır;
	Yoğunluk	(20°C)	0,9126
	Kırılma indeksi	(20°C)	1,4692
	Viskozite	( cP, 20°C)	78
	İyot sayısı		85
	Sabunlaşma sayısı		191

Yukarıdaki değerler incelendiğinde de görüleceği gibi, fındık yağı kurumayan yağlar sınıfında yer almaktadır.

Fındığın çeşidine bağlı olmakla beraber yağ asidi kompozisyonu açısından fındık yağı; %5 palmitik asit, %2 stearik asit, %1 palmitoleik asit, %78 oleik asit, %14 linoleik asit içermektedir. Zeytinyağına benzer olarak fındık yağı da tek doymamış yağ asitlerinden oleik asidi yüksek oranda içermektedir.

Kaynaklar:
- Bernardini, E., 1973. Oil and Fat Technology, s.r.l., Rome
- Hoffmann,G. 1989, The Chemistry and Technology of Edible Oils and Fats and Their Fat
  Products. Academic Press, USA.
- Yazıcıoğlu, T. , Karaali,A. 1983. Türk Bitkisel Yağlarının Yağ Asitleri Bileşimleri. TUBİTAK,
  Yayın no:70.Gebze-Kocaeli